Ο εγκέφαλος αποτελείται από χιλιάδες εκατομύρια νευρικά κύτταρα ,τους νευρώνες,που ελέγχουν τις λειτουργίες του ανθρώπου.Η επικοινωνία μεταξύ των κυττάρων γίνεται με ηλεκτρικά σήματα η ρεύμα κι’έτσι μεταδίδονται τα μηνύματα και οι οδηγίες.Τα ηλεκτρικά σήματα και οι οδηγίες βρίσκονται σε μορφή πολύ ευαίσθητων χημικών ουσιών που ονομάζονται <νευροδιαβιβαστές>Οι νευροδιαβιβαστές είναι πολλοί και διαφορετικοί,άλλοι είναι <ανασταλτικοί> δηλαδή σταματούν τη πορεία των ηλεκτρικών σημάτων και άλλοι είναι <διεγερτικοί> δηλαδή υποβοηθούν τη μεταβίβαση (μεταφορά) των ηλεκτρικών σημάτων.Φυσιολογικά επικρατεί μια πολύ ευαίσθητη χημική ισορροπία μεταξύ των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο.
Μπορούμε να παρομοιάσουμε τον εγκέφαλο με ένα πολύπλοκο ηλεκτρονικό υπολογιστή γεμάτο καλώδια η ένα πολύτιμο κουτί όπου ενώνονται πολλά τηλεφωνικά καλώδια που προέρχονται από χιλιάδες, χιλιάδες διαφορετικά τηλέφωνα.
Ό εγκέφαλος μας ελέγχει τις θεληματικές (εκούσιες ),ελεγχόμενες ,σκόπιμες λειτουργίες όπως : περπατώ,μιλώ,επικοινωνώ με το γύρω κόσμο,βλέπω ,ακούω
και τις ακούσιες λειτουργίες δηλαδή αυτές που δεν ελέγχουμε όπως αναπνοή,λειτουργία της καρδιάς,αισθήματα όπως πόνος ,επεξεργασία οπτικών εικόνων.
Στη περίπτωση που διαταράσσεται η χημική ισορροπία μεταξύ των νευροδιαβιβαστών τα ηλεκτρικά σήματα στέλνονται και προσλαμβάνονται άτακτα με αποτέλεσμα να έχουμε μια ηλεκτρική θύελλα συνήθως μικρής διάρκειας .Όταν έχουμε ηλεκτρική θύελλα ,έχουμε ηλεκτρική εκκένωση ή βραχυκύκλωμα που στην Ιατρική το ονομάζουμε επιληπτικό επεισόδιο ή κρίση σπασμών.
Στον επιληπτικό επεισόδιο αλλάζει η συμπεριφορά ,το επίπεδο συνείδησης ή επικοινωνίας του ατόμου ,η κινητικότητά του,το συναίσθημα του,οι αισθήσεις του.
Το επιληπτικό επεισόδιο συνήθως διαρκεί πολύ λίγο ( δευτερόλεπτα μέχρι ένα ώς δύο λεπτά) και σταματά από μόνο του.
Οι σπασμοί συμβαίνουν ξαφνικά ,απροειδοποίητα και επαναλαμβάνονται(υποτροπιάζουν όπως λέμε με ιατρικό όρο)
Μετά το επιληπτικό επεισόδιο ακολουθεί συνήθως μια περίοδος υπνηλίας ή σύγχυσης που ονομάζεται < μετακριτική> φάση.
Η ηλεκτρική εκκένωση μπορεί να αφορά και να προέρχεται από ολόκληρο τον εγκέφαλο και μιλούμε για γενικευμένη επιληψία η να αφορά τμήμα του εγκεφάλου και μιλούμε για εστιακή επιληψία.
Δεν μιλούμε για επιληψία όταν έχουμε μόνο ένα επεισόδιο σπασμών αλλά μόνο όταν παρουσιάζονται επαναλαμβανόμενα ,απρόβλεπτα ,πολλά επεισόδια (περισσότερα από δύο)
Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα έρχονται να διορθώσουν τη βλάβη στη χημική ισορροπία του εγκεφάλου και έτσι να σταματήσουν τους σπασμούς.Δεν διορθώνουν όμως την αιτία της βλάβης δηλ τη ανωμαλία του εγκεφάλου που ευθύνεται για την ηλεκτρική εκκένωση.
Στη περίπτωση που έχουμε μόνον ένα επεισόδιο σπασμών δεν χρειάζεται να κάνουμε συνήθως καμιά εξέταση εκτός από εξειδικευμένες περιπτώσεις για τις οποίες θα κρίνει και θα αποφασίσει μόνον ο γιατρός.
Το Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα ( ΗΕΓ ) αποτελεί παθητική καταγραφή της ηλεκτρικής δράσης του εγκεφάλου σε μορφή κυμάτων (σε χαρτί ή ηλεκτρονικό υπολογιστή) για περίπου 30-90 λεπτά.
Είναι εξέταση ακίνδυνη ,μη επεμβατική,χαμηλού κόστους και εύκολα επαναλαμβάνεται αν κριθή απαραίτητο από το γιατρό.
Προσφέρει διαγνωστικά και προγνωστικά:
1. Να εντοπίσουμε τη παθολογία και πιθανή εστία,
2. Να κατατάξουμε τους σπασμούς και έτσι να
3. Επιλέξουμε το πιο κατάλληλο φάρμακο στη κάθε περίπτωση.
Γούλα Στυλιανίδου
Παιδονευρολόγος
Μακάριο Νοσοκομείο Λευκωσία